Οι αυξημένες τιμές των καυσίμων οδηγούν την κυβέρνηση στην αναζήτηση μιας έκτακτης και προσωρινής παρέμβασης, με στόχο να περιοριστεί η επιβάρυνση για τους πολίτες. Πρόσφατα ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε ότι θα θέσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το ζήτημα του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, επιδιώκοντας να ανοίξει ο δρόμος για μια προσωρινή μείωση της φορολογίας στα καύσιμα και κατ' επέκταση του ενεργειακού κόστους, καθώς πλησιάζει ο χειμώνας. Οι επαφές με τους Ευρωπαίους ηγέτες αναμένεται να ενταθούν το επόμενο διάστημα ενόψει της Συνόδου Κορυφής στις 15-16 Οκτωβρίου.
Ο Πρωθυπουργός έχει ξεκαθαρίσει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει μονομερώς σε μια τέτοια παρέμβαση χωρίς δημοσιονομικό κόστος. Το ζητούμενο για την Αθήνα είναι να υπάρξει ευρωπαϊκή ευελιξία, ώστε το κόστος μιας έκτακτης και προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ, που θα αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των υψηλών τιμών των καυσίμων, να μην υπολογιστεί στα ισχύοντα όρια δαπανών.
Πιο συγκεκριμένα, o κ. Μητσοτάκης δήλωσε σε ανάρτησή του στα social media: «Ακόμη και αν μια κυβέρνηση διαθέτει δημοσιονομικές εφεδρείες, η έκταση του προβλήματος καθιστά αναγκαία μια ευρωπαϊκή παρέμβαση, στην οποία και επιμένω. Σε περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέψει έκτακτες εθνικές παρεμβάσεις, χωρίς αυτές να προσμετρώνται στα όρια δαπανών, θα μπορούσαμε να εξετάσουμε και την προσωρινή μείωση της φορολογίας στα καύσιμα».
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για τον ΕΦΚ δεν αφορά έναν φόρο που επιβάλλεται αποκλειστικά από την Ελλάδα. Η ΕΕ καθορίζει το ελάχιστο επίπεδο φορολόγησης των ενεργειακών προϊόντων και στη συνέχεια κάθε κράτος-μέλος διαμορφώνει τους δικούς του συντελεστές πάνω από αυτά τα κατώτατα όρια.
Τι είναι ο ΕΦΚ στα καύσιμα
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης είναι ένας έμμεσος φόρος που επιβάλλεται στα καύσιμα και αποτελεί σημαντικό μέρος της τελικής τιμής που βλέπει ο καταναλωτής στην αντλία. Στην Ελλάδα, ο ΕΦΚ της αμόλυβδης βενζίνης ανέρχεται σήμερα σε 700 € ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή 0,70 € ανά λίτρο. Για το diesel, ο αντίστοιχος συντελεστής είναι 410 € ανά 1.000 λίτρα ή 0,41 € ανά λίτρο.
Το ποσό αυτό δεν αποτελεί, ωστόσο, το σύνολο της φορολογικής επιβάρυνσης. Στην τελική τιμή των καυσίμων προστίθεται και ΦΠΑ 24%, ο οποίος υπολογίζεται και πάνω στον ΕΦΚ. Δηλαδή, ένα μέρος του ΦΠΑ που πληρώνει ο οδηγός προκύπτει έμμεσα και από τον ίδιο τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση μιας πιθανής μείωσης του ΕΦΚ. Αν, για παράδειγμα, ο ΕΦΚ της βενζίνης μειωνόταν κατά 10 λεπτά το λίτρο, η τελική τιμή δεν θα μειωνόταν μόνο κατά 10 λεπτά, καθώς θα περιοριζόταν παράλληλα και ο ΦΠΑ που αναλογεί στο συγκεκριμένο ποσό. Θεωρητικά, εφόσον ολόκληρη η μείωση περνούσε στην αντλία, η συνολική επίπτωση θα έφτανε περίπου τα 12,4 λεπτά το λίτρο.
Πόσο περιθώριο υπάρχει για μείωση
Όπως προαναφέρθηκε, η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιβάλλει έναν ενιαίο ΕΦΚ σε όλα τα κράτη-μέλη, αλλά καθορίζει κατώτατα επίπεδα φορολόγησης. Για τη βενζίνη, το ευρωπαϊκό ελάχιστο βρίσκεται στα 359 € ανά 1.000 λίτρα, δηλαδή στα 35,9 λεπτά ανά λίτρο. Με τον ελληνικό συντελεστή στα 0,70 €, υπάρχει θεωρητικά διαφορά 34,1 λεπτών ανά λίτρο μέχρι το κοινοτικό κατώτατο όριο.
Στο diesel, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική, καθώς το ευρωπαϊκό ελάχιστο ανέρχεται σε 330 € ανά 1.000 λίτρα ή 0,33 € το λίτρο, ενώ ο ελληνικός ΕΦΚ είναι 0,41 €. Συνεπώς, το περιθώριο μέχρι το ευρωπαϊκό ελάχιστο περιορίζεται στα 0,08 € ανά λίτρο.
Αυτό σημαίνει ότι μια πιθανή μείωση του ΕΦΚ δεν θα είχε την ίδια έκταση σε όλα τα καύσιμα. Το περιθώριο παρέμβασης είναι διαφορετικό για τη βενζίνη και το diesel, ενώ διαφορετικό είναι και το δημοσιονομικό κόστος κάθε επιλογής.
Ποιο είναι το πραγματικό όφελος στην αντλία
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο μπορεί να μειωθεί ο ΕΦΚ, αλλά και σε τι βαθμό αυτή η μείωση θα περάσει τελικά στον καταναλωτή. Μια μείωση του ΕΦΚ θα περιόριζε άμεσα τη φορολογική επιβάρυνση ανά λίτρο, αλλά το τελικό όφελος θα εξαρτιόταν από το πώς θα διαμορφωνόταν η τιμή στην αγορά και από το αν ολόκληρη η φορολογική ελάφρυνση θα μετακυλιστεί στην αντλία. Ταυτόχρονα, το Δημόσιο θα έχει απώλεια εσόδων τόσο από τον ΕΦΚ όσο και από τον ΦΠΑ που αντιστοιχεί σε αυτόν.
Το δημοσιονομικό αποτύπωμα είναι, επομένως, ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση συνδέει το ενδεχόμενο μιας προσωρινής μείωσης με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
Για τον Οκτώβριο, θυμίζουμε ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει ήδη στην παράταση της επιδότησης στο diesel και στην αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ έχει ανακοινώσει, επίσης, μέτρα για τη συγκράτηση της τιμής εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Δυσοίωνες οι προβλέψεις για τις τιμές των καυσίμων: «Μόνο αυξήσεις μπορούμε να περιμένουμε»






ΔΗΜΟΦΙΛΗ





