Έρευνα: Οι Έλληνες οδηγοί δεν φταίνε ποτέ - Τουλάχιστον έτσι πιστεύουν

Πώς συμπεριφέρονται οι Έλληνες οδηγοί όταν πιάνουν το τιμόνι; Αποτελούν… υπόδειγμα για τους υπόλοιπους ή παράδειγμα προς αποφυγή; Σέβονται τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας - ιδίως από τη στιγμή που εδώ και λίγους μήνες έχει γίνει πολύ πιο αυστηρός - ή συνεχίζουν ακάθεκτοι να εμφανίζουν παραβατικές και επικίνδυνες συμπεριφορές, τόσο για τη δική τους ασφάλεια όσο και για αυτή των υπόλοιπων οδηγών και επιβατών;

Τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα - και σε πολύ περισσότερα - δίνει το «16ο Βαρόμετρο για την υπεύθυνη οδήγηση». Πρόκειται για τη μεγάλη ετήσια έρευνα η οποία πραγματοποιήθηκε από την Ipsos BVA σε δείγμα 12.100 ατόμων σε 11 ευρωπαϊκές χώρες, καταγράφει τη συμπεριφορά και την εικόνα των Ευρωπαίων στο τιμόνι. Τα αποτελέσματά της δημοσιεύθηκαν από το Ίδρυμα VINCI Autoroutes.

Η έρευνα διεξήχθη από τις 11 Φεβρουαρίου έως τις 17 Μαρτίου 2026, μέσω Διαδικτύου. Τα 12.100 άτομα του δείγματος ήταν ηλικίας 16 ετών και άνω, εκ των οποίων 3.600 Γάλλοι και τουλάχιστον 700 άτομα σε καθεμία από τις 10 άλλες χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα (Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Σλοβακία, Σουηδία). Η αντιπροσωπευτικότητα κάθε δείγματος εξασφαλίζεται με τη μέθοδο της ποσόστωσης.

Πάμε να δούμε τα αποτελέσματα και τα στοιχεία που αφορούν αποκλειστικά τους Έλληνες οδηγούς. Για να έχετε μέτρο σύγκρισης μπορείτε να δείτε και τις αντίστοιχες έρευνες που έγιναν το 2023, το 2024 και το 2025.

Πάντα φταίνε οι άλλοι

Το 97% των Ελλήνων οδηγών αναφέρει τουλάχιστον ένα θετικό επίθετο για να περιγράψει τη στάση του στον δρόμο. Η συντριπτική πλειοψηφία, σε ποσοστό 77%, θεωρεί ότι οδηγεί προσεκτικά και 1 στους 5 δηλώνει ότι έχει ευγενική συμπεριφορά πίσω από το τιμόνι (20%). Σχεδόν ποτέ δεν θεωρούν τον εαυτό τους επιθετικό (3%) ή ανεύθυνο (0,5% ).

Οι κακοί οδηγοί εξακολουθούν να είναι και πάντα οι άλλοι: 4 στους 5 οδηγούς (80%) αναφέρουν τουλάχιστον ένα αρνητικό επίθετο για να περιγράψουν τη συμπεριφορά των άλλων, τους οποίους θεωρούν επιθετικούς (σε ποσοστό 23%) ή ανεύθυνους (57%).

Σχεδόν 9 στους 10 (89%) δηλώνει ότι φοβάται την επιθετικότητα των άλλων πίσω από το τιμόνι, ένα επίπεδο που παραμένει πολύ υψηλό όλα αυτά τα χρόνια. Ενώ οι Ευρωπαίοι εκφράζουν υψηλή εμπιστοσύνη στην οδήγησή τους, η επιθετική οδηγική συμπεριφορά παραμένει σε ανησυχητικό επίπεδο (και) για τους Έλληνες οδηγούς:

• το 55% παραδέχεται ότι βρίζει τους άλλους οδηγούς,
• το 52% κορνάρει άσκοπα στους οδηγούς που το ενοχλούν,
• το 45% «κολλάει» σκόπιμα στο όχημα ενός οδηγού που το εκνευρίζει,
• το 35% κάνει προσπέραση από δεξιά στον αυτοκινητόδρομο,
• το 22% κατεβαίνει από το όχημά του για να διαπληκτιστεί με έναν άλλον οδηγό

MUST READ

Έρευνα: Η μυρωδιά του νέου αυτοκινήτου ίσως κρύβει κινδύνους για την υγεία

Σεβασμός των κανόνων οδικής κυκλοφορίας

Η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων οδηγών δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας, υποτιμώντας τις συνέπειες για τους ίδιους ή για τους άλλους. Ενδεικτικά:

• Το 76% των οδηγών υπερβαίνει το όριο ταχύτητας κατά μερικά χιλιόμετρα/ώρα,

Μεταξύ αυτών:

- το 43% το κάνει αυτό επειδή το τρέχον όριο φαίνεται ακατάλληλο ή πολύ χαμηλό σε ορισμένα σημεία,

- το 18% επειδή αισθάνονται ασφαλείς και πιστεύουν ότι ξέρουν πώς να ελέγχουν το όχημά τους

• Το 52% δεν σέβεται τις αποστάσεις ασφαλείας.
• Το 42% ξεχνάει να ανάψει το φλας όταν προσπερνά ή αλλάζει κατεύθυνση.
• Το 61% οδηγεί στη μεσαία λωρίδα του αυτοκινητόδρομου ενώ η δεξιά λωρίδα είναι ελεύθερη.
• Το 35% κάνει προσπέραση από δεξιά στον αυτοκινητόδρομο.
• Το 37% των οδηγών δηλώνει ότι μερικές φορές δεν δένει τη ζώνη ασφαλείας. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 38% μεταξύ των ανδρών κάτω των 35 ετών.

Οδήγηση με απόσπαση προσοχής

Το 77% των Ελλήνων οδηγών δηλώνει ότι οδηγεί προσεκτικά. Ωστόσο, το 76% αυτών (αλλά και το 76% των οδηγών γενικά) χρησιμοποιεί smartphone ή προγραμματίζει το GPS κατά την οδήγηση και το 65% πραγματοποιεί τακτικά τηλεφωνικές κλήσεις κατά την οδήγηση (έναντι του 66% των οδηγών γενικά).

Το 70% των οδηγών παραδέχεται ότι μερικές φορές απομακρύνει το βλέμμα από τον δρόμο για περισσότερο από 2 sec. Η έλλειψη προσοχής συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη χρήση των smartphone κατά την οδήγηση σε όλες τις λειτουργίες τους - τηλεφωνικές συνομιλίες, μηνύματα, email, εφαρμογή GPS κ.λπ. - η οποία αυξάνεται συνεχώς και αποκαλύπτει μια γενεαλογική εξέλιξη στη χρήση που επηρεάζει ιδιαίτερα τους νέους οδηγούς:

• Το 76% των Ελλήνων χρησιμοποιεί το smartphone ή προγραμματίζει το GPS κατά την οδήγηση έναντι του 82% των οδηγών ηλικίας 16-24 ετών,
• Το 66% αναφέρει ότι χρησιμοποιεί το τηλέφωνό του κατά την οδήγηση έναντι του 77% των ατόμων ηλικίας 16-24 ετών.
• Το 46% ρυθμίζει το GPS ενώ οδηγεί έναντι του 68% των ατόμων ηλικίας 16-24 ετών.
• Το 25% στέλνει και/ή διαβάζει μηνύματα κειμένου ή email έναντι του 46% των ατόμων ηλικίας 16-24 ετών,
• Το 31% αναφέρει συμβάντα σε άλλους οδηγούς μέσω μιας εφαρμογής έναντι του 50% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών,
• Το 12% παρακολουθεί ταινίες ή βίντεο σε smartphone ή tablet έναντι του 27% των ατόμων ηλικίας 16-24 ετών.

Οι οδηγοί χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο το Bluetooth για τηλεφωνικές κλήσεις (52% ) - αν και ανεκτή, αυτή η πρακτική αποσπά την προσοχή εξίσου με τους άλλους τρόπους συνομιλίας. Οι πρακτικές που απαγορεύονται από τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας εξακολουθούν να παρατηρούνται: Το 31% των οδηγών εξακολουθεί να τηλεφωνεί κρατώντας το smartphone στο χέρι, δηλαδή χωρίς συσκευή hands-free ή με ακουστικά, headset ή ακουστικά-ψείρες (39%).

Νωθρότητα και κόπωση κατά την οδήγηση

Η υπνηλία στο τιμόνι αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τους οδηγούς, ο οποίος συνδέεται στενά με τις συνήθειες ύπνου των οδηγών. Η συσσωρευμένη έλλειψη ύπνου οδηγεί σε υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, η οποία επηρεάζει άμεσα την εγρήγορση, την ικανότητα συγκέντρωσης και, τελικά, την ασφάλεια κατά την οδήγηση.

Το 41% των Ελλήνων οδηγών δηλώνει ότι οδηγεί ενώ αισθάνεται πολύ κουρασμένος, Μεταξύ αυτών: 

• Το 83% παραδέχεται ότι μερικές φορές δίνει λιγότερη προσοχή στην οδήγηση και ότι το μυαλό του περιπλανιέται έναντι του 60% των οδηγών γενικά.
• Το 43% έχει ήδη την εντύπωση ότι έχει αποκοιμηθεί ελάχιστα στο τιμόνι έναντι του 28% των οδηγών γενικά
• Το 41% δεν σταματά ποτέ για να κοιμηθεί έναντι του 39% των οδηγών γενικά.
• Το 21% έχει ήδη παραβιάσει τη λωρίδα έκτακτης ανάγκης ή την άκρη της εθνικής οδού λόγω μιας στιγμής απροσεξίας ή ύπνου έναντι του 15% των οδηγών γενικά.

Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την οδήγηση υπό κόπωση παραμένουν σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένοι, παρόλο που επηρεάζουν σημαντικά την εγρήγορση και τον χρόνο αντίδρασης των οδηγών. Έτσι, από το 30% των οδηγών που αναφέρουν ότι κάθονται πίσω από το τιμόνι όταν αισθάνονται μεγάλη κούραση, μόνο το 24% θεωρεί ότι πρόκειται για μια επικίνδυνη κατάσταση έναντι του 41% των οδηγών γενικά.

Το 48% των οδηγών οδηγεί για περισσότερες από 2 ώρες πριν κάνει ένα διάλειμμα κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου ταξιδιού. Ο μέσος χρόνος οδήγησης πριν από στάση αγγίζει έτσι τις 3 ώρες και 10 λεπτά μια διάρκεια πολύ μεγαλύτερη από τις 2 ώρες που συνιστούν οι ειδικοί ύπνου.

Το 61% των οδηγών σταματά κατά τη διάρκεια του ταξιδιού για έναν σύντομο ύπνο - είναι η πιο αποτελεσματική πρακτική για να αποτραπεί ο κίνδυνος ο οδηγός να αποκοιμηθεί στο τιμόνι.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 64% των οδηγών ηλεκτρικών οχημάτων κοιμούνται λίγο κατά τη διάρκεια μεγάλων ταξιδιών, 8 μονάδες περισσότερο από τους οδηγούς οχημάτων με κινητήρα εσωτερικής καύσης. Ο χρόνος διακοπής λειτουργίας που απαιτείται για την επαναφόρτιση προσφέρει στους οδηγούς την ευκαιρία για διαλείμματα, ενθαρρύνοντας έτσι την πρακτική του μεσημεριανού ύπνου.

MUST READ

Έρευνα: Η φόρτιση των EV μπορεί να προκαλέσει... αύξηση βάρους των οδηγών τους!

Αλκοόλ, ναρκωτικά, φάρμακα

Η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, ναρκωτικών ή φαρμάκων αποτελεί πλέον μία από τις κύριες αιτίες των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων στην Ευρώπη.  Οι εν λόγω ουσίες επηρεάζουν αρνητικά τις βασικές ικανότητες οδήγησης - χρόνος αντίδρασης, εγρήγορση, όραση, συντονισμός και προσοχή - αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο ατυχημάτων.

• Το 10% των Ελλήνων οδηγών παραδέχεται ότι οδηγεί μερικές φορές υπό την επήρεια αλκοόλ, ενώ σχεδόν 1 στους 2 θεωρεί πολύ επικίνδυνο να οδηγεί υπό την επήρεια αλκοόλ (43%).
• Το 9% οδηγεί υπό την επήρεια φαρμάκων που ενδέχεται να αλλοιώνουν την εγρήγορσή του και το 8% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών,
• Το 3% οδηγεί αφού καπνίσει κάνναβη και το 9% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών,
• Το 4% οδηγεί υπό την επήρεια ναρκωτικών (κοκαΐνη, έκσταση κ.λπ.) και το 3% των ατόμων ηλικίας 16 έως 24 ετών,

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι κίνδυνοι του υποξειδίου του αζώτου, αν και πρόκειται για μια αναδυόμενη πρακτική, έχουν ήδη αναγνωριστεί από τους Ευρωπαίους: Το 56% των Ελλήνων θεωρεί πολύ επικίνδυνο να οδηγούν μετά την κατανάλωση υποξειδίου του αζώτου.

Νέοι οδηγοί ηλικίας 16-24 ετών: «Πρωταγωνιστές» σε επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές

• Περισσότεροι από 8 στους 10 νέους (82%) χρησιμοποιούν το smartphone ή προγραμματίζουν το GPS κατά την οδήγηση.
• Το 46% στέλνει ή διαβάζει μηνύματα κειμένου ή email ενώ οδηγεί.
• Το 49% οδηγεί ενώ αισθάνεται μεγάλη κούραση.
• Το 48% οδηγεί χωρίς να δένει τη ζώνη ασφαλείας του.
• Το 16% παραδέχεται ότι μερικές φορές οδηγεί υπό την επήρεια αλκοόλ,
• Το 3% οδηγεί μετά από χρήση ναρκωτικών (κοκαΐνης, έκστασης κ.λπ.)

Ασφάλεια των εργαζομένων

Η ασφάλεια των χρηστών των οδών και των αυτοκινητοδρόμων αποτελεί μείζον θέμα για τους διαχειριστές των δικτύων αυτών, οι οποίοι διοργανώνουν τακτικά εκστρατείες ευαισθητοποίησης των οδηγών.

• Το 79% των Ελλήνων οδηγών δεν εφαρμόζει συστηματικά τα προληπτικά μέτρα που είναι απαραίτητα για την ασφάλεια των αστυνομικών όταν πλησιάζει σε μια ζώνη επέμβασης (επιβράδυνση και μετακίνηση όσο το δυνατόν πιο μακριά).
• Το 45% ξεχνά να επιβραδύνει όταν πλησιάζει σε μια ζώνη εργασίας.

«Αντιμέτωποι με τις τραγωδίες που συνδέονται με την οδική ασφάλεια και οι οποίες επιμένουν χρόνο με τον χρόνο, όλοι οι οδηγοί πρέπει να αναθεωρήσουν τη συμπεριφορά τους πίσω από το τιμόνι. Καταρχάς, όσοι διαπράττουν σοβαρά αδικήματα πρέπει να λάβουν υπόψη τις τραγικές συνέπειες της απερίσκεπτης ανάληψης κινδύνων, αλλά ο καθένας από εμάς πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η οδήγηση απαιτεί αυστηρή τήρηση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας που ισχύουν σε κάθε χώρα και πλήρη προσοχή», τόνισε η Bernadette Moreau, Διευθύνουσα σύμβουλος του Ιδρύματος VINCI Autoroutes

Από την πλευρά του, ο Παναγιώτης Παπανικόλας, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΟΛΥΜΠΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε. επεσήμανε: «Τα ευρήματα του φετινού Ευρωβαρόμετρου οδικής ασφάλειας επαναφέρουν ζητήματα ασφαλούς οδήγησης που παραμένουν κρίσιμα στο πέρασμα των χρόνων, όπως η χρήση κινητού και GPS κατά την οδήγηση. Όλοι όσοι δρούμε στο πεδίο της οδικής ασφάλειας οφείλουμε να ανανεώσουμε τη δέσμευση στο στόχο μας για μηδενισμό των θανατηφόρων ατυχημάτων, αλλά και ως οδηγοί οφείλουμε να αναλάβουμε μία ευθύνη και μια δέσμευση για αλλαγή συμπεριφοράς». 

Τέλος, η Βασιλική Δανέλλη - Μυλωνά, Πρόεδρος του Ι.Ο.Α.Σ. «Πάνος Μυλωνάς», δήλωσε: «Τα αποτελέσματα του 16ου Βαρόμετρου για την Υπεύθυνη Οδήγηση δείχνουν ότι, παρά τα θετικά σημάδια βελτίωσης που καταγράφονται και στη χώρα μας, η απόσπαση προσοχής, η κόπωση, η μη χρήση ζώνης ασφαλείας και οι επιθετικές συμπεριφορές εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις. Ως Ι.Ο.ΑΣ. ‘Πάνος Μυλωνάς’, θεωρούμε ότι η διαρκής εκπαίδευση, η πρόληψη και η καλλιέργεια κουλτούρας Οδικής Ασφάλειας από νεαρή ηλικία αποτελούν τη βάση για τη βιώσιμη μείωση των τροχαίων συμβάντων και των συνεπειών τους».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Έρευνα: Αυτές είναι οι κακές συνήθειες που αντιγράφουν τα παιδιά όταν οδηγούμε

Έρευνα: Αυτοί είναι οι πιο επικίνδυνοι δρόμοι στην Αττική (πίνακας)

Καταργείται η έκπτωση 75% στο τέλος ταξινόμησης των PHEV - Ποιες φοροαπαλλαγές χάνονται