Tesla Roadster: Ποιος πραγματικά χρειάζεται ένα αυτοκίνητο που πετάει;

Αυτοκίνητα που επιταχύνουν σαν αγωνιστικά της Formula 1 έχουμε δει. Αυτοκίνητα που κινούνται ανάποδα και πραγματοποιούν ελιγμούς στον αέρα, όχι. Αυτό ακριβώς θέλησε να δείξει η Tesla με το νέο Roadster, αξιοποιώντας ακόμη και την τεχνογνωσία της SpaceX. Το αποτέλεσμα ήταν ένα πρωτόγνωρο θέαμα, με εικόνες που έκαναν τον γύρο του κόσμου και θύμιζαν περισσότερο ταινία επιστημονικής φαντασίας παρά παρουσίαση ενός νέου αυτοκινήτου.

Ο Elon Musk κατάφερε για ακόμη μία φορά να κερδίσει τις εντυπώσεις. Το ερώτημα, όμως, είναι αν πίσω από αυτή την παρουσίαση κρύβεται μια τεχνολογία που μπορεί πραγματικά να αλλάξει την αυτοκίνηση ή αν πρόκειται κυρίως για μια επίδειξη των δυνατοτήτων της Tesla. Γιατί, όσο κι αν μας συναρπάζει η εικόνα ενός αυτοκινήτου που μοιάζει να αψηφά τη βαρύτητα, εκείνο που έχει τελικά σημασία είναι τι προσφέρει αυτή η τεχνολογία στην καθημερινή μετακίνηση και, κυρίως, στον ίδιο τον οδηγό.

Πώς το Roadster αψηφά τη βαρύτητα

Το Roadster δεν παραβιάζει τους νόμους της φυσικής. Αξιοποιεί, όμως, γνωστές τεχνολογικές αρχές με έναν ιδιαίτερα ασυνήθιστο τρόπο.

Σύμφωνα με την παρουσίαση της Tesla, το αυτοκίνητο συνδυάζει ένα σύστημα που δημιουργεί υποπίεση κάτω από το αμάξωμα με ειδικούς προωθητήρες που χρησιμοποιούν πεπιεσμένο αέρα.

Το σύστημα υποπίεσης αυξάνει τη δύναμη με την οποία το αυτοκίνητο συγκρατείται στην επιφάνεια. Η συγκεκριμένη αρχή έχει εφαρμοστεί και στο παρελθόν, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Brabham BT46B, ένα μονοθέσιο που αγωνίστηκε στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της Formula 1 το 1978. Η βρετανική ομάδα είχε αναπτύξει ένα ειδικό σύστημα με ανεμιστήρα στο πίσω μέρος, ο οποίος απομάκρυνε αέρα από το κάτω μέρος του μονοθεσίου, δημιουργώντας υποπίεση. Έτσι, αυξανόταν η κάθετη δύναμη που ασκούνταν στο αυτοκίνητο και, κατά συνέπεια, η πρόσφυση των ελαστικών στην άσφαλτο. Την ίδια βασική αρχή αξιοποιεί σήμερα και το ηλεκτρικό McMurtry Speirling.

Αυτή η αντίφαση μας οδηγεί σε ένα ουσιαστικό ερώτημα. Μήπως η οδήγηση, από καθημερινή δραστηριότητα, καταλήξει να γίνει προνόμιο λίγων;

Οι προωθητήρες του Roadster λειτουργούν διαφορετικά. Απελευθερώνουν αέρα αποθηκευμένο υπό υψηλή πίεση, δημιουργώντας ώση προς συγκεκριμένη κατεύθυνση, ανεξάρτητα από την κίνηση των τροχών. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να συμβάλουν σε ελιγμούς που δεν θα ήταν εφικτοί μόνο με την ισχύ των ηλεκτροκινητήρων.

Το τεχνολογικό επίτευγμα είναι αναμφίβολα εντυπωσιακό. Θα ήταν, ωστόσο, λάθος να ταυτίσουμε τη στιγμιαία ανύψωση ενός αυτοκινήτου με την πραγματική πτήση. Η δυνατότητα να παραμένει στον αέρα, να ελίσσεται με ασφάλεια και να προσγειώνεται ελεγχόμενα απαιτεί πολύ πιο σύνθετα συστήματα.

Άλλωστε, άλλο είναι να παρουσιάζεις τις δυνατότητες ενός πρωτοτύπου σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο και άλλο να τις ενσωματώνεις σε ένα αυτοκίνητο παραγωγής, το οποίο θα πρέπει να πληροί αυστηρές προδιαγραφές ασφάλειας και να μπορεί να χρησιμοποιείται στην καθημερινότητα.

Το Roadster αργεί, αλλά η Tesla κερδίζει τις εντυπώσεις

Το Roadster παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2017, με την έναρξη της παραγωγής του να αναβάλλεται επανειλημμένα. Εννέα χρόνια αργότερα, η Tesla έθεσε ως νέο στόχο το 2028. Στο διάστημα αυτό, η αυτοκινητοβιομηχανία δεν έμεινε στάσιμη. Κατασκευαστές όπως η Rimac απέδειξαν ότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα μπορούν να επιτυγχάνουν επιδόσεις που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν αδιανόητες.

Η υπόσχεση ενός ακόμη ταχύτερου ηλεκτρικού σπορ αυτοκινήτου δύσκολα θα προκαλούσε σήμερα τον ίδιο ενθουσιασμό. Η δυνατότητα, όμως, του Roadster να κινείται ανάποδα και να πραγματοποιεί εναέριους ελιγμούς αλλάζει εντελώς τα δεδομένα. Και ο Elon Musk γνωρίζει καλά πώς να αξιοποιεί τέτοιες εικόνες.

Η παρουσίαση επανέφερε το Roadster στο επίκεντρο της διεθνούς δημοσιότητας, ενώ η συμμετοχή της SpaceX ενίσχυσε το τεχνολογικό κύρος του εγχειρήματος. Η Tesla πέτυχε έτσι κάτι σημαντικό, προτού καν διαθέσει το αυτοκίνητο στην αγορά.

Ασφαλώς, η αξιοποίηση ενός σπορ μοντέλου ως πεδίου τεχνολογικών δοκιμών και ως μέσου προβολής δεν αποτελεί κάτι πρωτόγνωρο. Οι κατασκευαστές το κάνουν εδώ και δεκαετίες, εξελίσσοντας συστήματα που συχνά βρίσκουν αργότερα εφαρμογή και σε μοντέλα ευρύτερης παραγωγής. Η διαφορά είναι ότι, στην περίπτωση του Roadster, σχεδόν μία δεκαετία μετά την πρώτη παρουσίασή του, εξακολουθούμε να συζητάμε περισσότερο για όσα υπόσχεται παρά για όσα μπορεί να προσφέρει στον αγοραστή του.

Επιπλέον, ορισμένες από τις πιο ακραίες δυνατότητες που παρουσιάστηκαν αφορούν μια πειραματική εκδοχή του Roadster, η οποία, σύμφωνα με την Tesla, δεν προορίζεται για κυκλοφορία σε δημόσιους δρόμους. Πρόκειται για μια λεπτομέρεια που αξίζει να επισημανθεί, καθώς άλλο είναι ένα πρωτότυπο που εντυπωσιάζει σε μια επίδειξη και άλλο ένα αυτοκίνητο που μπορεί κανείς να αγοράσει και να το οδηγεί.

Η Tesla, λοιπόν, έχει ήδη κερδίσει τη μάχη των εντυπώσεων. Μένει να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει αυτή την τεχνολογική επίδειξη σε ένα ολοκληρωμένο αυτοκίνητο, με δυνατότητες που θα έχουν ουσιαστικό αντίκρισμα για τον οδηγό.

Είναι ρεαλιστικό το σενάριο των ιπτάμενων αυτοκινήτων;

Η ιδέα είναι γοητευτική. Αντί να χάνουμε χρόνο στην κίνηση, θα απογειωνόμασταν και θα φτάναμε στον προορισμό μας από αέρος.

Στην πράξη, όμως, τα πράγματα είναι πολύ πιο περίπλοκα.

Το AirCar της σλοβακικής Klein Vision έχει αποδείξει ότι ένα όχημα μπορεί να κινείται στον δρόμο και να μετατρέπεται σε αεροσκάφος. Χρειάζεται, ωστόσο, διάδρομο απογείωσης και προσγείωσης, ενώ ο χειριστής του πρέπει να διαθέτει την κατάλληλη άδεια πιλότου.

Αντίστοιχα, τα ηλεκτρικά αεροσκάφη κάθετης απογείωσης που αναπτύσσουν εταιρείες όπως η Joby Aviation και η Archer Aviation προορίζονται για οργανωμένες υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών, με συγκεκριμένες υποδομές και αυστηρούς κανόνες λειτουργίας.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο αν μπορούμε να κατασκευάσουμε ένα όχημα που πετάει. Είναι πού θα επιτρέπεται να απογειώνεται, ποιος θα έχει δικαίωμα να το χειρίζεται, πόσο θα κοστίζει και πώς θα εξασφαλίζεται η ασφάλεια των επιβατών και όσων βρίσκονται στο έδαφος.

Ας μεταφέρουμε τη συζήτηση στην Αθήνα. Τι θα κερδίζαμε αν διαθέταμε ένα αυτοκίνητο που μπορούσε να πετάξει, αλλά έπρεπε να διανύσουμε αρκετά χιλιόμετρα για να φτάσουμε σε έναν εγκεκριμένο χώρο απογείωσης; Και πόσο χρόνο θα εξοικονομούσαμε αν, μετά την προσγείωση, χρειαζόταν να συνεχίσουμε οδικώς μέχρι τον προορισμό μας;

Ακόμη σημαντικότερο είναι το ζήτημα του ανθρώπινου παράγοντα. Η οδήγηση ενός αυτοκινήτου και ο χειρισμός ενός αεροσκάφους απαιτούν διαφορετικές γνώσεις, εκπαίδευση και ευθύνες.

Η τεχνολογία μπορεί κάποτε να περιορίσει την ανάγκη ανθρώπινης παρέμβασης στην πτήση. Αυτό, όμως, προϋποθέτει συστήματα που θα έχουν δοκιμαστεί και πιστοποιηθεί για τέτοια χρήση.

Τα ιπτάμενα οχήματα ενδέχεται να αποκτήσουν ουσιαστικό ρόλο σε ορισμένες μεταφορές. Η προοπτική να αντικαταστήσουν το αυτοκίνητο της καθημερινότητάς μας παραμένει πολύ πιο μακρινή.

Αντίφαση

Πέρα από τις εντυπωσιακές τεχνολογίες του, το Roadster αναδεικνύει και μια αντίφαση στη στρατηγική της Tesla που αξίζει ιδιαίτερη προσοχή.

Ο Elon Musk υποστήριξε ότι το Roadster θα είναι, μακροπρόθεσμα, το μοναδικό αυτοκίνητο της Tesla που θα εξακολουθεί να οδηγείται από άνθρωπο.

Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη δήλωση από τον επικεφαλής μιας εταιρείας που επενδύει στην αυτόνομη οδήγηση και στα οχήματα χωρίς συμβατικά χειριστήρια.

Από τη μία πλευρά, η Tesla οραματίζεται ένα μέλλον στο οποίο το αυτοκίνητο θα μας μεταφέρει χωρίς να χρειάζεται να οδηγούμε. Από την άλλη, παρουσιάζει ένα ακραίο σπορ μοντέλο που υπόσχεται μια εμπειρία πέρα από όσα γνωρίζουμε σήμερα.

Αυτή η αντίφαση μας οδηγεί σε ένα ουσιαστικό ερώτημα. Μήπως η οδήγηση, από καθημερινή δραστηριότητα, καταλήξει να γίνει προνόμιο λίγων;

Για την πλειονότητα των ανθρώπων, η αυτοματοποίηση μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη. Λιγότερη κούραση, μεγαλύτερη άνεση και, εφόσον τα συστήματα αποδειχθούν ασφαλή, καλύτερες συνθήκες μετακίνησης.

Για όσους αγαπούν την οδήγηση, όμως, η σχέση με το αυτοκίνητο είναι πολύ πιο προσωπική. Η αίσθηση που μεταφέρει το τιμόνι, ο τρόπος με τον οποίο το αυτοκίνητο ανταποκρίνεται στις εντολές του οδηγού, η συμπεριφορά του στις στροφές και η "επικοινωνία" που αναπτύσσεται ανάμεσα στον άνθρωπο και τη μηχανή είναι στοιχεία που δεν αποτυπώνονται σε κανέναν πίνακα τεχνικών χαρακτηριστικών. Αυτή είναι η ουσία της οδηγικής απόλαυσης, την οποία δεν μπορούν να υποκαταστήσουν ούτε οι εξωπραγματικές επιταχύνσεις ούτε οι εντυπωσιακοί εναέριοι ελιγμοί.

Δεν αποκλείεται οι τεχνολογίες του Roadster να προσφέρουν νέες δυνατότητες και στην οδική συμπεριφορά. Για να το διαπιστώσουμε, όμως, θα πρέπει πρώτα να δούμε πώς λειτουργούν σε πραγματικές συνθήκες και τι αίσθηση μεταφέρουν στον οδηγό.

Μέχρι τότε, η εντυπωσιακή επίδειξη δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη καλύτερης οδηγικής εμπειρίας.

Το Tesla Roadster δείχνει ότι η τεχνολογία μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και όσα θεωρούσαμε δεδομένα για το αυτοκίνητο. Δεν αποδεικνύει, όμως, ότι κάθε νέα δυνατότητα έχει και πρακτική αξία.

Το μέλλον της αυτοκίνησης δεν θα κριθεί από το πόσο εντυπωσιακά μπορούν να κινηθούν τα αυτοκίνητα, αλλά από το πόσο καλύτερα θα εξυπηρετούν τον άνθρωπο. Και, για όσους εξακολουθούν να αγαπούν την οδήγηση, από το πόση απόλαυση θα προσφέρουν πίσω από το τιμόνι.