WRC και AI: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά στην ασφάλεια των θεατών στις ειδικές διαδρομές


Κάμερες με υποβοήθηση Τεχνητής Νοημοσύνης της FIA φέρνουν νέα επίπεδα ασφάλειας στις Ειδικές Διαδρομές.

  • ΤΟΥ ΘΩΜΑ Κ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ - ΦΩΤ.: JAANUS REE/RED BULL CONTENT POOL, ΑΡΧΕΙΟ
  • 3/5/2026

Με βάση τις εξελίξεις της περιόδου 2025-2026, η FIA εφαρμόζει τεχνολογία κάμερας με υποβοήθηση τεχνητής νοημοσύνης στους αγώνες ράλι για την ενίσχυση της ασφάλειας, με έμφαση στην παρακολούθηση των θεατών κατά τη διάρκεια των Ειδικών Διαδρομών, μετά από επιτυχημένες δοκιμές στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ράλι (ERC).

Βέβαια, η υπόθεση «έλεγχος των θεατών στις Ειδικές Διαδρομές» έχει αποδειχθεί ένας διαρκής πονοκέφαλος τόσο για τις αρχές του σπορ (FIA, WRC, WRC Promoter) όσο και για τους διοργανωτές.

Βλέπετε, ο ανθρώπινος παράγοντας δεν υπακούει σε τεχνικούς κανονισμούς και νόρμες και είναι από μόνος του μία ευμετάβλητη σταθερά…

Αν ένα σημείο θέασης τού «κάτσει» καλά, χρειάζεται συχνά τεράστια αυτοσυγκράτηση για να μην το επιλέξεις, εάν ο κίνδυνος είναι ορατός.

Θεατές που κάθονται σε επικίνδυνα σημεία κατά τη διάρκεια των περασμάτων των αγωνιστικών.
Θεατές που κάθονται σε επικίνδυνα σημεία κατά τη διάρκεια των περασμάτων των αγωνιστικών.

Και στην πορεία των χρόνων, από τότε που το πρόβλημα είχε γιγαντωθεί, στις αρχές της δεκαετίας του ’80, πλείστα όσα έχουν γίνει για τη συμμόρφωση των θεατών. Άλλα από αυτά πέτυχαν ως μέτρα, άλλα σκόνταψαν -και σκοντάφτουν- στην απύθμενη βλακεία ή στην εκούσια ή ακούσια αψήφιση των κινδύνων.

Το «πρόβλημα θεατές»

Η συμπεριφορά των θεατών του WRC στα «παλιά χρόνια» —ιδιαίτερα κατά την εποχή του Group B (1982–1986) και στη δεκαετία του 1990— χαρακτηριζόταν από ακραία, «ανεξέλεγκτη εγγύτητα» με αγωνιστικά αυτοκίνητα, με τους θεατές να στέκονται συχνά στον δρόμο και να απομακρύνονται από το οδόστρωμα μόνο την τελευταία στιγμή. Αυτή η εποχή συχνά περιγράφεται ως η «Άγρια Δύση» του μηχανοκίνητου αθλητισμού, όπου η έλλειψη εμποδίων και στοιχειώδους ελέγχου του πλήθους σήμαινε ότι οι θεατές ήταν ουσιαστικά μέρος της σκηνής.

Πολύ δύσκολα θα ξεχάσουμε την προσωπική μας εμπειρία στα Ράλι Πορτογαλίας εκείνων των εποχών, όπου μπροστά μας ολόκληρες οικογένειες «βούταγαν» στον δρόμο για να αγγίξουν μία Toyota Celica ή μία Lancia Integrale…

Για του λόγου το αληθές, υπάρχουν μαρτυρίες από αξέχαστα περιστατικά, όπως περιπτώσεις τραυματισμού ανθρώπων ή ακόμα και εύρεσης δακτύλων θεατών σε γρίλιες ή αεροτομές αυτοκινήτων, που τόνιζαν την ακραία, συχνά χαοτική, φύση της εποχής.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε βέβαια ότι οι μεγάλες ταχύτητες των αυτοκινήτων της Ομάδας Β, σε συνδυασμό με τα ανεξέλεγκτα πλήθη, οδήγησαν σε θανατηφόρα ατυχήματα, με αποτέλεσμα την απαγόρευση της κατηγορίας μετά το 1986.

Να τονίσουμε εδώ ότι σημαντική παράμετρος αποτελούσε η πολιτισμική διαφορά των θεατών. Ιδιαίτερα στις λατινοαμερικανικές χώρες, τα πλήθη ήταν γνωστά για το απίστευτα παθιασμένο ταμπεραμέντο τους και την αυταπάρνηση στα όρια της προθυμίας να ρισκάρουν τη ζωή τους για μια καλύτερη θέα.

Η σύγχρονη αντιμετώπιση

Υποστηριζόμενη από το Ίδρυμα FIA και εισαγόμενη για πρώτη φορά στον εναρκτήριο γύρο του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ράλι FIA 2025 στην Ισπανία, η κάμερα ασφαλείας AI παρείχε στους υπεύθυνους ασφαλείας των ράλι ένα πρωτοποριακό βήμα προς τα εμπρός στην ασφάλεια των αγώνων, αντιμετωπίζοντας την πρόκληση της διαχείρισης της ασφάλειας των θεατών σε συχνά απομακρυσμένα μέρη, παρέχοντας πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, σε επίπεδο διαδρομής, για τις τοποθεσίες των θεατών.

Η λύση αυτή αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την κροατική τεχνολογική startup Calirad. Η κάμερα, που είναι τοποθετημένη μέσα στο αυτοκίνητο, χρησιμοποιεί ανίχνευση ανθρώπου με τεχνητή νοημοσύνη για την αναγνώριση θεατών κατά μήκος της Ειδικής Διαδρομής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που κινούνται σε μη ασφαλείς περιοχές κατά τη διάρκεια του αγώνα. Τα δεδομένα υποβάλλονται σε άμεση επεξεργασία και, εάν το σύστημα εντοπίσει ένα πιθανό πρόβλημα, αποστέλλεται μια ειδοποίηση στους υπεύθυνους της διοργάνωσης, ώστε να ληφθούν προληπτικά μέτρα ασφαλείας πριν από την άφιξη του επόμενου αγωνιζομένου. Το σύστημα διαθέτει δυνατότητα GSM και Wi-Fi και, σε απομακρυσμένες περιοχές, χρησιμοποιεί Starlink, για να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει διακοπή επικοινωνίας.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά, όπως αποκάλυψε ο Μηχανικός Ασφάλειας Κλειστών Δρόμων της FIA, Yann Dion, στο Σεμινάριο Κλειστών Δρόμων / Ειδικών Διαδρομών (Closed Road Seminar) που πραγματοποιήθηκε στην Εβδομάδα Ασφάλειας της FIA 2026.

«Έχουμε δει ότι το AISC είναι πραγματικά μια επανάσταση για τον έλεγχο του κινδύνου, επειδή τώρα οι αξιωματούχοι μπορούν να δουν τι συμβαίνει σε μια ειδική διαδρομή, και συγκεκριμένα σε κάθε σημείο. Στο παρελθόν έπρεπε να βασίζεσαι μόνο στους κριτές και στους ενδιάμεσους, και μερικές φορές ήταν δύσκολο να δεις ακριβώς τι συμβαίνει σε όλες τις Ειδικές Διαδρομές. Τώρα ο έλεγχος του αγώνα έχει τη δύναμη να ενεργεί άμεσα. Κάθε 15 λεπτά, κάθε 10 αυτοκίνητα περίπου, έχουμε μια κάμερα, ώστε να μπορούμε να δούμε ποια είναι η κατάσταση της Ειδικής Διαδρομής, πού είναι οι θεατές, αν έχουν μετακινηθεί και αν υπάρχει κίνδυνος ασφαλείας. Μπορούμε να βλέπουμε την εξέλιξη της Ειδικής Διαδρομής καθώς τα αυτοκίνητα περνούν από αυτήν».

Τα πιο ενδιαφέροντα ακολουθούν, σύμφωνα με τον Yann Dion: «Για να σας δώσω μερικές λεπτομέρειες, το 2025 δημιουργήθηκαν περισσότερες από 100.000 εικόνες, οι οποίες οδήγησαν σε έναν τεράστιο αριθμό ελέγχων για τους υπεύθυνους ασφαλείας που χειρίζονταν τον έλεγχο του αγώνα. Το σύστημα έστειλε περίπου 1.100 ειδοποιήσεις που οδήγησαν σε συζητήσεις στον έλεγχο του αγώνα σχετικά με το εάν αυτή η κατάσταση ήταν επικίνδυνη και, εάν κρίθηκε επικίνδυνη, σε ταχεία δράση επί του εδάφους χρησιμοποιώντας τους κριτές. Το σύστημα αναπτύσσεται συνεχώς, με μεγαλύτερα επίπεδα λεπτομέρειας που προστίθενται διαρκώς, για να παρέχει όλο και περισσότερες πληροφορίες στον υπεύθυνο ασφαλείας, προκειμένου να λαμβάνει ακριβείς αποφάσεις. Οι βελτιώσεις περιλαμβάνουν την ταχύτητα του αυτοκινήτου, τη θέση και τη γωνία της στροφής».

Για την περαιτέρω προώθηση της παρακολούθησης σε στάδια, η FIA εργάζεται πάνω σε ενημερωμένες τεχνικές προδιαγραφές για τα συστήματα παρακολούθησης που εντοπίζουν τους ανταγωνιστές σε όλα τα στάδια.

Ο συντονισμός

Ένα θέμα βέβαια που έχει προκύψει είναι να εξελιχθεί ένα κοινό πρόγραμμα παρακολούθησης των Ειδικών Διαδρομών, ανεξάρτητα από το είδος και τη χώρα διεξαγωγής του αγώνα. Και πλέον οι αρχές ενθαρρύνουν όλους τους παρόχους συσκευών παρακολούθησης να συνεργαστούν με την FIA για να εντάξουν τη συσκευή στις νέες προδιαγραφές 2026, ώστε να υπάρξει τυποποίηση του κλειστού οικοσυστήματος δεδομένων οδικής ασφάλειας.

Για την ώρα υπάρχουν δύο συστήματα παρακολούθησης και, εάν και τα δύο συστήματα αποδειχθούν επιτυχημένα, μετά θα απομένει η κατασκευή και η ανάπτυξη, διαδικασίες που δεν είναι πάντα ομαλές. Και, για να γίνει η ανάπτυξη και η ενσωμάτωση πιο απρόσκοπτη, η FIA έχει αναπτύξει ένα κοινό σχέδιο συνόλου δεδομένων για να βοηθήσει τους κατασκευαστές και τους παρόχους υπηρεσιών.

«Μετά από πολλές συζητήσεις με τους παρόχους, το συμπέρασμα ήταν ότι, αν και όλοι μοιράζονται τα ίδια προβλήματα, εντούτοις δεν είναι σε θέση να ανταλλάσσουν σχετικές πληροφορίες μεταξύ τους», εξηγεί ο Dion. «Οι διοργανωτές των αγώνων καταρτίζουν ένα Σχέδιο Ασφάλειας για ένα ράλι, αλλά πρέπει να το κάνουν αυτό με διάφορους τρόπους, για τους παρόχους παρακολούθησης, για να συνεργαστούν με παρόχους καμερών ασφαλείας τεχνητής νοημοσύνης. Τώρα οι Ομάδες Εργασίας μας εργάζονται σε ένα ενιαίο, σαφές σύνολο δεδομένων, ώστε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να μπορούν να συνεργαστούν στο μέλλον. Αυτό είναι θεμελιώδες, επιτρέποντας σε όλους να μιλούν μεταξύ τους για τα ίδια ζητήματα. Αυτή είναι λοιπόν η βάση πάνω στην οποία εργαζόμαστε τώρα, από την πλευρά μας και με τους κατασκευαστές».

Οδηγίες Ασφάλειας

Το σύστημα ουσιαστικά αναγνωρίζει οποιονδήποτε στέκεται πολύ κοντά σε μια διαδρομή ενός αγώνα ράλι και επιτρέπει στους υπεύθυνους ελέγχου να καθυστερήσουν την έναρξη των Ειδικών Διαδρομών ή να την ακυρώσουν εντελώς, εάν οι κριτές στο συγκεκριμένο σημείο δεν μπορούν να μετακινήσουν τους άτακτους οπαδούς σε ασφαλέστερες τοποθεσίες. Οι ειδοποιήσεις στέλνονται στους υπεύθυνους, για να ενεργήσουν δεόντως. Ανώτερα στελέχη της FIA έχουν περιγράψει την Κάμερα Ασφαλείας Τεχνητής Νοημοσύνης ως μια «σημαντική καινοτομία ασφάλειας, ένα υπερσύγχρονο σύστημα που αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός στην ασφάλεια των ράλι και έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει την προστασία των θεατών σε όλο το σπορ».

Σύμφωνα με τη FIA, «με τους αγώνες ράλι να αποτελούν ένα από τα πιο απαιτητικά περιβάλλοντα στον μηχανοκίνητο αθλητισμό για τη διαχείριση της ασφάλειας των θεατών, με τις Ειδικές Διαδρομές να εκτείνονται συχνά σε απομακρυσμένα μέρη για δεκάδες χιλιόμετρα, η Κάμερα Ασφαλείας Τεχνητής Νοημοσύνης έχει αναπτυχθεί για να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις, προσφέροντας στους υπεύθυνους των αγώνων πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, σε επίπεδο διαδρομής, για τις τοποθεσίες των θεατών». Τοποθετημένο σε αγωνιστικά αυτοκίνητα, το σύστημα χρησιμοποιεί ανίχνευση ανθρώπων με Τεχνητή Νοημοσύνη για να αναγνωρίζει θεατές κατά μήκος της διαδρομής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που κινούνται σε μη ασφαλείς περιοχές κατά τη διάρκεια του ράλι. Καθώς τα αγωνιστικά αυτοκίνητα περνούν από την Ειδική Διαδρομή, το σύστημα καταγράφει τις τοποθεσίες των θεατών και επεξεργάζεται αυτά τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, μεταδίδοντας συναγερμό στο κέντρο του αγώνα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Επίσημο: Η Τουρκία επιστρέφει στο πρόγραμμα της Formula 1

F1: Μπλεξίματα με τις ιταλικές αρχές για ομάδες και οδηγούς - Έρευνα για φοροδιαφυγή από το 2020

Ο Tanak επιστρέφει στο WRC σε ρόλο-έκπληξη