Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: «Δύο και δύο κάνουν τέσσερα»
Παρακολουθούμε σήμερα πώς προσλάμβανε την τεχνολογία ο Ιωάννης Μεταξάς, θερμός θιασώτης υπό προϋποθέσεις της σύγχρονης τεχνολογίας και της επιστήμης, αλλά και πόσο μεγάλη σημασία απέδιδε στο συγκοινωνιακά έργα, ιδίως στο οδικά.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: «Τα ψεύδη διά τας σπατάλας της οδοποιίας»
Παρακολουθούμε σήμερα τις τελευταίες πράξεις του εγχειρήματος για ένα εθνικό οδικό δίκτυο, μέχρι την 4η Αυγούστου. Θα επισκεφθούμε στη συνέχεια τις απόψεις για την τεχνολογία του Ιωάννη Μεταξά και πώς αυτές, με συντεταγμένο σχεδόν το σύνολο του όχι κατ' ανάγκην πειθαναγκασμένου τεχνικού κόσμου της χώρας, υλοποιήθηκαν σε τεχνικά έργα υψηλού κατασκευαστικού επιπέδου.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: «Διά την πρόοδον της συγκοινωνίας τι θα είχατε να μας είπητε;»
Στο ερώτημα που θέτει ο τίτλος μας κλήθηκε να απαντήσει ο Ε. Βενιζέλος το 1933, όταν ήδη το φαραωνικό πρόγραμμα οδοποιίας του Μεσοπολέμου είχε βαλτώσει. Θα παρακολουθήσουμε τις απαντήσεις του, την παρέμβαση της ΕΛΠΑ, καθώς η χώρα έχει αρχίσει 'να κραυγάζει για τουρισμό', αλλά και τις αιτιάσεις του Αλέξανδρου Παπάγου, ώστε να πάρουμε μια πρώτη γεύση για τις εν συνεχεία περιπέτειες της σχεδίασης και κατασκευής ενός τρόπον τινά ολοκληρωμένου οδικού πλέγματος, καθώς η Ελλάδα προετοιμάζεται για πόλεμο. Ναι, ο ελληνικός Μεσοπόλεμος είναι γεμάτος αντιφάσεις…
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: «Επλανήθην διά το τελευταίον δάνειον Χάμπρο»
Μία εβδομάδα πριν την υπογραφή της σύμβασης οδοποιίας το 1928, το υπουργικό συμβούλιο ανακοίνωσε ότι η σύμβαση για τα έργα του Στρυμόνα θα ανετίθετο στη Monks-Ulen.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Χρηματίστηκε ο Ι. Μεταξάς για τις συμβάσεις οδοποιίας;
Παρακολουθούμε σήμερα τη συζήτηση κατά πόσον ο Ι. Μεταξάς χρηματίστηκε για να υπογραφεί η Σύμβαση του Δημοσίου με τον Π. Μακρή, δεδομένου ότι τόσο πολύ είχε επιμείνει για τη σχετική πρόκριση, αλλά και τον οργασμό του κατασκευαστικού τομέα σε ό,τι αφορά στην κατασκευή οδών την περίοδο 1924-1926, έντονη δραστηριότητα που προαναγγέλλει την εμπλοκή πολλών εταιρειών κατά την επόμενη εξαετία, σε μια Ελλάδα που επέμενε ο Ε. Βενιζέλος ότι θα 'γίνει αγνώριστη'. Άλλωστε, ο ίδιος επέμενε ότι κεφάλαια θα μπορούσαν να βρεθούν, ακόμα και όταν η κάνουλα του εξωτερικού δανεισμού είχε αδρανοποιηθεί…
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Σκοτεινοί τύποι και επιτήδειοι «λοβιτουρατζήδες»
Με αφορμή μία επιστολή αναγνώστη στη μάχιμη και μαχητική εφημερίδα Ακρόπολις τον Μάρτιο του 1931, μαθαίνουμε τον ρόλο του διοικητή της Εθνικής Τράπεζας Αλέξανδρου Διομήδη και του εξαδέλφου και εξ απορρήτων του, Δημητρίου Ν. Φιλάρετου για την προνομιακή ενημέρωση που είχε ο Παυσανίας Μακρής, πριν προσέλθει στον διαγωνισμό για τη σύμβαση οδοποιίας. Άλλοι καιροί. Άλλα ήθη;
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: «Ο αεριτζής της οδοποιίας»
Συνεχίζουμε σήμερα να παρακολουθούμε το κόστος των έργων στο πλαίσιο της 'σύμβασης Μακρή' και σιγά σιγά να καταλαβαίνουμε γιατί το μεγαλύτερο έργο του Μεσοπολέμου στην Ελλάδα που δεν ήταν ολοκληρώθηκε παρά αργότερα ήταν αυτό της συγκρότησης ενός 'εθνικού' οδικού δικτύου. Ασφαλώς δεν είναι τυχαίος ο τίτλος της ιστορικής εφημερίδας Ακρόπολις τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 1931: 'Ο αεριτζής της οδοποιίας'…
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Περί κόστους και άλλων δαιμονίων
Ρίχνουμε σήμερα μια ματιά στο κόστος κατασκευής του οδικού δικτύου της χώρας στο πλαίσιο της σύμβασης με τον Παυσανία Μακρή. Διαπιστώνουμε τις υπερβάσεις, τις υπερτιμολογήσεις, αλλά και πώς οι εργατικές αμοιβές κατέληγαν στις τσέπες των εργολάβων. Κοινά δαιμόνια…
Εν μέσω των κατασκευαστών: Η οικογένεια Ζάννου - Τεχνίτες και τεχνικοί (Μέρος Α')
Ο λόγος εδώ για ένα συγκεκριμένο δίκτυο εμβληματικών επιχειρηματιών που δραστηριοποιήθηκε σε ποικίλους κλάδους της ελληνικής βιομηχανίας, στην οινοποιία, σε μεταλλευτικές δραστηριότητες, στη μεταλλουργία, στην οδοποιία, στην κατασκευή αμαξωμάτων.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Το ζήτημα της οδοποιίας και η σχετική διαμάχη
Παρακολουθούμε σήμερα τις απόψεις του Παυσανία Μακρή για το ζήτημα της οδοποιίας, τις ενστάσεις του υπουργού Συγκοινωνιών Δημητρίου Δίγκα και τη σχετικές προκρίσεις του Ελευθερίου Βενιζέλου. Παρακολουθούμε, εν πάση περιπτώσει, ένα πολύ χρήσιμο δημόσιο διάλογο, ό,τι ακριβώς απουσιάζει στις μέρες μας.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: «Ο νόμος εζήτει κατάλληλον ανάδοχον»
Παρακολουθούμε σήμερα τη συζήτηση για την υπογραφή της σύμβασης της οδοποιίας της ελληνικής κυβέρνησης με τον Παυσανία Μακρή, στο υπουργικό συμβούλιο και στη Βουλή των Ελλήνων. Βρισκόμαστε στο μακρινό 1927-1928 και τα διαδραματισθέντα θα μπορούσαν να διαβαστούν και ως αστυνομικό μυθιστόρημα.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Κατασκευαστικές εταιρείες εν μέση οδώ
'Ακτινογραφούμε' σήμερα τις εταιρείες που ενεπλάκησαν, συνεργαζόμενες με τον Παυσανία Μακρή, στο μεγάλο σχέδιο για την κατασκευή ενός 'εθνικού' οδικού δικτύου κατά τον ελληνικό Μεσοπόλεμο. Γνωρίζουμε τους βασικούς παίκτες σε επίπεδο κατασκευής τεχνικών υποδομών και τα 'δρώντα υποκείμενα' σε αυτήν τη διαδικασία. Πρόκειται για εκτεταμένο ανθρωποδίκτυο, με την πρόσληψη της τεχνολογίας και τις εφαρμογές της σε Μεγάλο Τεχνολογικό Σύστημα, όπως οι δρόμοι, να αναδιατάσσουν τον εθνικό χώρο.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: «Σκοπός του δεν ήσαν τα άμεσα κέρδη»
Θα αρχίσουμε από σήμερα να ιχνηλατούμε το μεγάλο και, όπως απεδείχθη, πρόγραμμα οδοποιίας του Μεσοπολέμου επί διακυβερνήσεως Ε. Βενιζέλου (1928-1932). Θα γνωριστούμε με τους πρωταγωνιστές, τον Παυσανία Μακρή, πρώτον και καλύτερο, θα δούμε πού αναζητήθηκαν κεφάλαια, θα γνωριστούμε με ένα εκτεταμένο ανθρωποδίκτυο, που συγκροτούσαν οι άνθρωποι οι οποίοι είχαν την ευθύνη των τεχνικών εταιρειών που συνδέθηκαν με την υλοποίηση του όλου προγράμματος. Θα προσπαθήσουμε, τέλος, να καταλάβουμε γιατί το εν λόγω πρόγραμμα οδοποιίας ήταν το μεγαλύτερο έργο του Μεσοπολέμου που δεν ολοκληρώθηκε.
Μία νέα περίοδος στη σταδιοδρομία του Ελληνικού Έθνους: Η πρόσληψη της τεχνολογίας από τον Ελευθέριο Βενιζέλο
Πριν ασχοληθούμε εκτενώς με το πρόγραμμα οδοποιίας στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου, πρόγραμμα που απεδείχθη μεγαλεπήβολο, ρίχνουμε μια ματιά στην πρόσληψη της τεχνολογίας από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος προέκρινε να τοποθετήσει την ιδεολογία της επιστήμης στη βάση ενός νέου ιδεώδους που θα αντικαθιστούσε αυτό της Μεγάλης Ιδέας, του κεντρικού συνεκτικού ιδανικού του νεότερου ελληνικού κράτους, ύστερα από την 'εδαφική' κατάρρευσή της.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Μια πρωτεύουσα που αλλάζει όψη μέρα με τη μέρα
Ρίχνουμε σήμερα μια ματιά στην Αθήνα και στους δρόμους της, ύστερα από την έλευση των προσφύγων. 'Αι Νέαι Αθήναι εκτίσθησαν και κτίζονται με το έλεος του Θεού και χωρίς το έλεος των ανθρώπων', είχε διαπιστώσει το 1928 ο εμβληματικός αρχιτέκτονας Β. Τσαγρής. Σε αυτό το πλαίσιο πώς να σχεδιάσει και να κατασκευάσει κανείς ένα οδικό δίκτυο που να ανταποκρίνεται στα νέα τότε δεδομένα;
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Από την Πρεμετή στην Αθήνα
Με μια γεωγραφία προς χρήσιν των μαθητών του Γυμνασίου το 1940 και μία περιγραφή από ένα στρατιωτικό εγχειρίδιο των διόδων από την Αλβανία προς το ελληνικό έδαφος, με τον ορεινό όγκο του Γράμμου να κυριαρχεί, επισκεπτόμαστε σήμερα την Ήπειρο και τη Θεσσαλία και γνωρίζουμε τα πρώτα ίχνη αυτού του δρόμου που σήμερα φέρει την κωδική ονομασία Ε65 και θα συνδέσει οσονούπω ταχύτατα τα Γρεβενά με την Αθήνα.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Στην Εγνατία οδό, στον Αυλώνα, στις Σέρρες
Επανερχόμαστε σήμερα στο έργο των στρατιωτικών μηχανικών της 'Στρατιάς της Ανατολής' στο έδαφος της Μακεδονίας, αλλά κα της Αλβανίας. Ταξιδεύουμε σε δρόμους των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά και του εμπορίου, φτάνουμε μέχρι τα Σέρβια και το Μοναστήρι και διαβάζουμε μαζί ένα τηλεγράφημα του Ε. Βενιζέλου. Απέχουμε μόλις εννέα χρόνια από την τόσο σημαντική για την ελληνική οδοποιία και αυτοκίνηση τετραετή διακυβέρνησή του, 1928-1932.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Οδικές συγκοινωνίες και ελληνική κοινωνία
Η ιστορία της σχεδίασης και της κατασκευής του οδικού δικτύου της Ελλάδας, για να περιοριστούμε στη χώρα μας, είναι, ήδη από την Οθωνική περίοδο, αλλά και από την περίοδο διακυβέρνησης από τις Τρικουπικές κυβερνήσεις, άρρηκτα δεμένη με τους στρατιωτικούς μηχανικούς, όπως, άλλωστε, έχουμε ήδη δει. Μέσω της ιστορίας της συνεισφοράς των στρατιωτικών μηχανικών μπορούμε να πληροφορηθούμε πολλά για την ανάπτυξη του ελληνικού οδικού δικτύου, κάνοντας εδώ μια μικρή αναδρομή στο μέτωπο επιχειρήσεων του Ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897, εν μέση οδώ κινητικοί και αξιοποιώντας ανέκδοτο έως σήμερα αρχειακό υλικό.
Η ιστορία του ελληνικού οδικού δικτύου: Από την Ιτέα στη Μακεδονία
Ταξιδεύουμε σήμερα εποχούμενοι από την Ιτέα στον Μπράλο και στην ενδοχώρα της Μακεδονίας, αλλά και της Αλβανίας την εποχή του Πρώτου Παγκοσμίου πολέμου, στους δρόμους που η 'Στρατιά της Ανατολής' κατασκεύασε. Οδηγοί μας, συχνά πυκνά, Ινδοί οδηγοί.
